Bir yüzü, bir fikri ya da bir tercihi siz seçtiniz; sonra önünüze başka bir seçenek kondu ve size bunun sizin seçiminiz olduğu söylendi. Fark eder miydiniz? “Choice blindness” deneyleri, kendi kararlarımızı ne kadar yakından takip ettiğimi…
Türkiye öğrenci başına yılda yaklaşık 3.374 dolar kamu kaynağı harcıyor; OECD ortalaması 12.438 dolar, Lüksemburg 27.678 dolar. Ama PISA grafiği bir noktadan sonra daha çok paranın daha yüksek puan getirmediğini söylüyor.
2013’te bir parkın geleceği için başlayan itiraz, on üç yıl sonra neden hâlâ mahkeme salonlarında, kent planlaması tartışmalarında ve Türkiye’nin siyasi hafızasında yaşıyor? Gezi’nin kazanımları, kayıpları, dönüşen örgütlenmeleri ve 21 Eki…
Bugün Türk dizilerinden başkasının kendine yer bulamadığı televizyonda 1970lerde dünyanın önde gelen yabancı dizileri yerini alırdı
Bir ülkenin takımını çalıştırmak, bir kulübün başında olmaktan ne kadar farklı? Daha mı az çalışılır, yoksa daha farklı mı? Sergen Yalçın’ın kulüp kariyeri, Montella’nın bıraktığı miras ve geçmişte birbirleri hakkında söyledikleri, yeni te…
VIII. yüzyılın en güçlü Türk devletlerinden birinin hükümdarı, kardeşinin yiğitlik adını alışını anlatırken annesini bir tanrıçaya benzetiyordu: Umay. Aynı ilahi ad Tonyukuk’un savaşla ilgili satırlarında Tengri ve kutsal yer-sularla birli…
Galatasaray, Ankara'da yüzde 69 topa sahip olmasına rağmen rakibinden az şut çekti ve daha az büyük fırsat yarattı. Gençlerbirliği üç net fırsatı değerlendiremedi, Uğurcan Çakır altı kurtarış yaptı. Deniz Gül'ün son dakikadaki vuruşuyla ge…
MÖ 113 yılında Han İmparatoru Wu, toprağın kutsal gücü Houtu için Fenyin’de yeni bir devlet töreni düzenledi. Kurban, giysiler, yönler ve tören mekânı hükümdarlığın gök ve yerle ilişkisini gösterecek kadar önemliydi. Fakat Çin’in eski kayn…
Rigveda şairleri şafağı yalnız günün ilk ışığı olarak değil, altın ve kızıl renklerle dünyayı uyandıran genç bir tanrıça olarak çağırıyordu. Uşas her sabah yeniden doğuyor, hayvanları ayağa kaldırıyor, insanları çalışmaya gönderiyor, karan…
Aztekler ona ‘Dumanlı Ayna’ diyordu. Obsidiyenden yapılmış parlak taşlar yalnız yüzü değil, insanın kaçamayacağı kaderi de gösterebilecek kutsal nesneler sayılıyordu. Tezcatlipoca hem hükümdarlara güç veren hem o gücü bir anda geri alabile…
Fransa’da milyonların dikkatini çeken bir toplumsal hareket, ağır yağma ve şiddet görüntülerinin ardından hangi hakla konuşmaya devam eder? Meşru talepler ile gayrimeşru eylemleri, kamuoyu desteği ile hukuki özgürlüğü, devletin güvenlik so…
Dev bir kubbenin altında küçülmek, loş bir mekânda sesinizi alçaltmak, bir eşiği geçerken gündelik hayattan kopmak… Kutsal mimarinin yükseklik, karanlık, sessizlik ve yankı gibi araçlarla hayranlık ve ritüel duygusunu nasıl büyüttüğüne bak…
Türkiye cumhurbaşkanı için yükseköğrenim şartı arıyor; ABD ve Almanya aynı türden bir diploma koşulu koymuyor. Peki hukuk, ekonomi, istatistik, bilim, tarih ve kriz yönetimi bilmeden bir ülke gerçekten yönetilebilir mi?
Trendyol Süper Lig'de 2026-2027 sezonunun 7. haftası, Eyüpspor–Göztepe karşılaşmasının da tamamlanmasıyla sona erdi. Dokuz maçta 21 gol atıldı; Galatasaray liderliğini sürdürürken Beşiktaş, Fenerbahçe ve Trabzonspor haftayı galibiyetle kap…
Eski Rus–Bizans antlaşmalarında yemin eden askerler yalnız hükümdarlarına güvenmiyordu. Verilen söz bozulursa kendi kılıçlarıyla ölmeleri için Perun’un adı çağrılıyordu. Kiev hükümdarı Vladimir, bu yıldırım tanrısının başını gümüşten, bıyı…
Mayıs 1968’de bir öğrenci itirazı Fransa’yı felç eden işçi grevleriyle buluşmuş, sonunda ülkenin siyasal ve kültürel hafızasını değiştirmişti. Ekim 2026’da yine gençler, yine sokaklar, yine hayatını değiştirmek isteyen kalabalıklar var. Am…
Romanı henüz açmadınız ama hikâye zihninizde çoktan başladı. Renk, tipografi, resim, yazar adı ve arka kapak dili; bir metnin türünü, ciddiyetini ve hatta nasıl okunacağını daha ilk cümleden önce belirleyebilir mi?
Beşiktaş'ın Başakşehir karşısında kazandığı maçın asıl dönüşümü 76. dakikadaki gol değildi. İlk yarıda olan top hâkimiyeti ikinci yarıda 'e çıktı; Başakşehir'in pas üretimi 181'den 83'e çöktü. Beşiktaş daha az şutla daha iyi isabet bulurke…
Bir satranç oyuncusunun taşı hareket ettirmeden önce yaptığı şey aslında oldukça değerlidir: Önce bakar, sonra seçeneklerini düşünür ve en sonunda karar verir. Çocuk bunu bir oyunda onlarca kez tekrarlar. Araştırmalar, bu küçük düşünme dön…
Fenerbahçe Alanyaspor'u 3-0 yendi, 24 şut ve 3,77 gol beklentisi üretti. Fakat sekiz büyük fırsatın altısını kaçırdı; penaltıyı kurtaran rakip kaleciye rağmen maçın adamı Fenerbahçe kalecisi Ederson seçildi. Bu galibiyet, hücumdaki çeşitli…
Eşit topa sahip olma oranlarının arkasında iki farklı oyun vardı. Kocaelispor ilk yarı, duran toplar ve ikili mücadelelerle kazandı; Alanyaspor'un ikinci devredeki dönüşü ise yüksek kaliteli fırsatlara yeterince dönüşmedi.
Okula başlayan çocuk neden birdenbire sürekli hasta olur? İlk aylardaki enfeksiyon yağmuru bağışıklık eğitimi mi, yoksa yalnızca temas ağının büyümesinin bedeli mi?
Konyaspor ile Başakşehir arasındaki golsüz beraberlik, iki takımın hücum kalitesi açısından birbirinden farklı sorunlarını ortaya çıkardı. Konyaspor yüzde 55 topa sahip olmasına ve rakibinden daha fazla şut çekmesine rağmen yalnızca 0,42 b…
Galatasaray’ın Konyaspor deplasmanında aldığı 4-0’lık galibiyet, ilk bakışta rakibini oyunun her alanında ezmiş bir takımın zaferi gibi görünüyor. Oysa maçın ayrıntılı istatistikleri, sarı-kırmızılıların asıl üstünlüğünün topa sahip olmakt…
TRT’nin kültür misyonu, beğeni terbiyesi ve ekran dışında bırakılan müzikler... Arabeski görmezden gelen TV
100 lira ile 99,99 lira arasındaki fark yalnızca bir kuruş. Beynimiz ise bazen bu iki etiketi aynı görmüyor. “9’la biten fiyatların” neden hâlâ kullanıldığını, hangi koşullarda işe yaradığını ve ne zaman tam tersine ucuzluk hissi verdiğini…
Aynı pozisyonu izleyen hakem, tribün sesi açıkken ve kapalıyken farklı karar verebilir mi? Laboratuvar deneyleri ve seyircisiz maç dönemleri, kalabalığın yalnız oyuncuları değil, belirsiz anlarda düdüğü çalan kişiyi de etkileyebildiğine da…
Konyaspor, Gençlerbirliği'ni 2-0 yendi; iki golün sahibi santrfor değil, stoper Chidozie Awaziem'di. 16-7 şut farkı, hava üstünlüğü ve kurtarılan penaltı, sonucun nasıl oluştuğunu gösteriyor.
Tüm takımların teknik direktörlerinin maçlardan sonra yaptıkları açıklamaların tam ve sıralı listesi...
Satranç ustalarının sırrı olağanüstü bir hafıza ya da doğuştan gelen dev bir IQ olmayabilir. Araştırmalar, güçlü oyuncuların bizim tek tek taşlar gördüğümüz yerde anlamlı yapılar ve ilişkiler gördüğünü gösteriyor. Uzmanlaşma ilerledikçe be…
Aynı sınıftaki iki çocuk arasında neredeyse bir yıllık gelişim farkı olabilir. Okul bunu yaş farkı olarak değil de yetenek farkı olarak okursa, takvim çocuğun notunu, özgüvenini, tanısını ve hatta spor kariyerini etkileyebilir.
Bir çocuğun satrançtan yararlanması için turnuva kazanması, kupa toplaması ya da bir gün Kasparov, Karpov veya Carlsen olması gerekmiyor. Satrançtan kazançlı çıkmak için rakibin şahını almak şart değil...
Biz onu İnek Şaban'ın saflığı, Mahmut Hoca'nın babacanlığı ve okuldan kaçan çocukların komedisi olarak hatırlıyoruz. Rıfat Ilgaz ise kopyayı, ezberi ve 'uydurma saygı'yı hedef alan çok daha sert bir eğitim yergisi yazmıştı.
Bir vitrin kırıldığında yalnızca mülkiyet mi zarar görür, yoksa bir hareketin kamuoyuyla kurduğu bağ da mı değişir? 1912 Londra’sından 1963 Birmingham’ına, 1999 Seattle’ından 2020 Amerika’sına: Siyasi talepler, şiddet görüntüleri ve meşrui…
Bir şarkı yarışması gibi görünen ama milletin geleneksel onur meselesi haline gelen en büyük televizyon olayı...
Aynı etken madde, aynı doz, aynı tablet… yalnızca rengi değişiyor. Buna rağmen bazı insanlar kırmızıyı daha uyarıcı, maviyi daha sakinleştirici algılayabiliyor. İlacın kimyası kadar görünüşünün de beklenti, bağlılık ve tedavi deneyimi üzer…
Dizinin başındaki kısa özet yalnızca unuttuğunuz şeyleri hatırlatıyor sanıyorsunuz. Oysa hangi sahnenin seçildiği, birazdan neye dikkat edeceğinizi de söylüyor. “Önceki bölümlerde” kısmı hafızayı tazelerken hikâyenin geleceğini nasıl sessi…
Göztepe, Eyüpspor deplasmanında 4-0 kazanarak Süper Lig'in yedinci haftasının en farklı galibiyetlerinden birini elde etti. Fakat karşılaşmayı yalnızca dört golle açıklamak eksik olur. Eyüpspor 10. dakikada Ahmed Abdullahi'nin kırmızı kart…
Kırılmış bir vitrin, çalınan bir telefon, dağılan bir yürüyüş: Protesto hakkıyla mülkiyet suçunun arasındaki çizgi nereden geçiyor?
Türkiye’nin televizyon serüveni 31 Ocak 1968 akşamı bir spikerin kameraya bakıp yayını başlatmasıyla görünür hale geldi. Oysa ekrana çıkan o birkaç dakikanın arkasında yıllar süren bir hazırlık, yabancı teknik yardım, yetiştirilmeye çalışı…
Çin’in eski Dağlar ve Denizler Kitabı, Batı’nın Kraliçe Anası’nı ilk bakışta bugünkü resimlere hiç benzemeyen bir varlık olarak anlatıyor: İnsan biçiminde, kaplan dişli, leopar kuyruklu, dağınık saçlı; göğün korkutucu felaketleriyle ilişki…
Ameliyathaneye girdiniz, kesi yapıldı, her şey gerçek bir operasyon gibi ilerledi; ama asıl cerrahi işlem hiç yapılmadı. Buna rağmen kendinizi daha iyi hissedebilir misiniz? Sahte ameliyat deneylerinin tıp tarihindeki en şaşırtıcı sonuçlar…
Bir meydanda gerilim nasıl büyür? Güç kullanımı, tehdit algısı ve hukuk arasındaki tehlikeli döngü.
Kadıköy'de topa sahip olan, 18 şut çeken, rakibinden iki kat fazla pas yapan Fenerbahçe, Göztepe'ye 2-1 yenildi. Peki suçlu kimdi? Pozisyonları harcayan forvetler mi, hücumcuları yeterince besleyemeyen orta saha mı, yoksa rakibin savunma d…
Özerklikten “tarafsızlığa”, genel müdür kavgalarından seçim yayınlarına tek kanalın siyasal gücü
Tarihin kitapları devrimleri, darbeleri, büyük grevleri ve meydanları anlatır. Peki aynı gün bir çocuğunu kaybeden aile, hayatı boyunca görme yetisini geri kazanamayan genç, işyerinin küllerinden borç çıkaran esnaf ya da yıllarca mahkeme k…
Eyüpspor daha fazla şut çekti ve ikili mücadelede üstünlük kurdu. Kasımpaşa ise Adrian Benedyczak'ın Haris Hajradinović'in pasıyla 37. dakikada attığı golü, savunma direncini ve Andreas Gianniotis'in kurtarışlarını birleştirerek kazandı. M…
Süper Lig'in yedinci haftasında incelenen yedi karşılaşmada 17 gol atıldı. Galatasaray, Fenerbahçe, Trabzonspor ve Beşiktaş haftayı galibiyetle tamamladı. Ancak ayrıntılı istatistikler, kazanmanın her zaman daha iyi oynamak anlamına gelmed…
Samsunspor 21. dakikada öne geçti, 37. dakikadan itibaren on kişi kaldı. Amed de 61. dakikada bir futbolcusunu kaybedince oyun yeniden sayısal eşitliğe döndü. Son sözü Amed söyledi: 73. dakikada penaltı, 83. dakikada düşük gol beklentili a…
Bir çocuğu kırk dakika boyunca aynı masada ne tutabilir? sosyal medya ve online oyunların yerini alabilir ve onlar kadar hayatının dikkat unsuru olabilir mi?
Rizespor daha fazla şut çekti, iki kez direğe takıldı ve daha yüksek gol beklentisi üretti; Çorum FK ise 2-1 kazandı. Üç golün şut öncesi toplam olasılığı yalnızca 0,28'di. Maç, fırsat hazırlamakla iyi vurmanın, kazanmakla daha üstün oynam…
Bir telefon kamerasından meydana: Görüntünün gücü, öfkenin dolaşımı, algoritmalar ve örgütlenmenin görünmeyen emeği.
Arizona’daki Canyon de Chelly’de 230 metreyi aşan ince bir kaya yükseliyor. Diné halkının Spider Rock dediği bu yer, Örümcek Kadın’ın yurdu olarak anlatılır. O, yalnız ağ ören bir yaratık değil; insanlara dokumayı, güzelliğin ve dengenin n…
07.00’de bir televizyon ve radyo binası önündeki saldırı, 08.00’de kapatılan metro istasyonları, 12.20’de gazın ortasında kalan orkestra, öğleden sonra iki ayrı yürüyüş ve akşam yan yana ilerleyen kitlesel gösteri ile yağma: 17 Ekim 2026 C…
TRT’de siyaset, ahlak, dış politika ve görünmez makas: Adına sansür denmeyen koruma metodları
Ugarit’te anlatılan bir efsaneye göre ölüm tanrısı Mot, fırtına tanrısı Baal’ı ortadan kaldırmıştı. Baal’ın yanında savaşan Anat, Mot’u yakalayıp kılıçla biçti, kalıntılarını öğüttü ve taneler gibi dağıttı. Bir başka anlatıda ise bir insan…
Eski Vedik ilahilerde Varuna yalnız dalgaların efendisi değildir: Güneşin yolunu, ayların ritmini, insanın sözünü ve yeminini gözeten bir egemen olarak anlatılır. Onun huzuruna çıkan şair, bir savaştan kurtulmayı değil, bilerek veya bilmey…
İyi mühendislik yalnızca bir sistemin düzgün çalışmasını değil, bozulduğunda ne yapacağını da tasarlar. Frenlerden sigortalara, trenlerden yazılıma kadar “fail-safe” düşüncesi neden bazen en gelişmiş özelliğin sistemi kapatabilmek olduğunu…
Amed Sportif, Konyaspor'u 1-0 yendi ama maçın hikâyesi 86. dakikadaki kafa vuruşundan büyük. Ev sahibi daha fazla ve daha nitelikli fırsat üretti; konuk ekip savunmada direnirken hücumda neredeyse görünmez kaldı. Son sözü, 72'de oyuna gire…
Daha çok seçenek daha çok özgürlük demek gibi görünüyor. Ama bazen 24 kavanoz reçel arasından seçim yapmak, 6 kavanozdan seçmekten daha zor. “Choice overload” tartışmasının meşhur deneylerini, karşı bulgularını ve asıl sorunun seçenek sayı…
Bira, Sümerlerde yalnızca insanları neşelendiren bir içecek değildi: ambarlarda kaydı tutuluyor, işçilere pay olarak dağıtılıyor, törenlerde sunuluyor ve şölenlerde kamışlarla ortak kaptan içiliyordu. Bu geniş dünyanın koruyucusu Ninkasi i…
Bir taş, bir tanrının düşmanı olacak biçimde doğuruldu; denizden yükselip göğe kadar büyüdü ve ilahi krallığın yerle bir edilmesi için gönderildi. Fırtına tanrısı Teşup, bütün gücüne rağmen bu rakibi gördüğünde ağladı. Bugünkü Türkiye ve S…
Fenerbahçe, Çaykur Rizespor'u deplasmanda 3-0 mağlup ederek önemli bir galibiyet elde etti. Ancak maçın ayrıntılı istatistikleri, skorun düşündürdüğü kadar tek taraflı bir karşılaşma oynanmadığını gösteriyor. İlk yarıda rakibinden daha az…
Sınıfın düzeni de bir haktır, öğrencinin onuru da. Öğretmenin müdahale etmesi gerekir; ama azarlama, aşağılama, fiziksel müdahale ve ceza aynı şey değildir.
Barcelona topa, pasa ve şut hacmine hükmetti; Real Madrid ise fırsat kalitesinde, büyük fırsatlarda ve son vuruşlarda üstün kaldı. Mbappé skoru yazdı, Arda Güler ise beş şut, üç isabet ve iki yaratılan fırsatla gecenin öne çıkan isimlerind…
22 Mart–30 Haziran 1968: Öğrencilerin başlattığı itiraz, işçilerin büyük grevi ve bir iktidarın ayakta kalma mücadelesi.
Samsunspor topa biraz daha fazla sahipti ama Kasımpaşa 23 şutla dört gol buldu. İki gol atan savunmacı Adem Arous ve duran toplardan üretilen 1,19 xG, 4-1'lik skoru yalnız topa sahip olma oranıyla açıklayamayacağımızı gösteriyor.
Tek kanal Türkiye’si spor seyretmeyi bugünkü gibi sadece futbol değil olimpik sporlar, profesyonel boks ve artistik patinaj üstünden yapıyordu
Roma’nın hak arayan pleblerinden Konstantinopolis Hipodromu’na, Orta Çağ’ın köylü ayaklanmalarından basılı bildirilerle örgütlenen isyanlara: İnsanlar neden bir araya gelir, ne zaman yönetime meydan okur ve geriye ne kalır?
Bir çocuğun satrançta ilerlediğini anlamak için yalnızca öğretmeninin gözlemine ya da kazandığı turnuva sayısına bakmak gerekmiyor. ELO değerleri dünya çapında çok önemli bir standart...
Ekrandaki kutuyu işaretlediniz; peki gerçekten neye razı olduğunuzu biliyor muydunuz? Dijital sözleşmelerde rıza, yalnızca bir düğmeye basmaktan ibaret değil. Bilgilendirme, özgür irade, zorunluluk ve tasarımın hukuki “kabul”ü nasıl karmaş…
Beşiktaş, Kocaelispor'u 2-1 yenerek önemli bir galibiyet aldı. Ancak karşılaşmanın ayrıntılı istatistikleri, siyah-beyazlıların skorun düşündürdüğü kadar güvenli bir maç oynamadığını gösteriyor. Beşiktaş 16 şut ve 2,21 beklenen gol üretirk…
2026–2027 Süper Lig sezonunun 10. haftasında 35 gol atıldı. Amedspor zirve takibini sürdürürken Göztepe Fenerbahçe'yi deplasmanda yendi, Başakşehir ve Gençlerbirliği beşer golle kazandı. Ligin üst sıralarında rekabet kızışırken alt sıralar…
Bir hükümdar verdiği sözü bozarsa düşman ordusu henüz sınırdan geçmeden savaşın kaderi değişebilir miydi? Eski İran’ın Mithra’sı, bir antlaşmanın bozulmasını yalnız ahlaki bir kusur değil, ülkeyi, sürüleri ve orduları yıkabilecek kutsal bi…
Dört bin yıl önce güney Mezopotamya’da bir tanrıçanın öfkesi yalnızca kuraklığa ya da savaşa yönelmiyordu; eksik tartıyla satış yapanlar, arazi sınırlarını değiştirenler ve güçsüzleri ezenler de onun kurduğu ahlaki dünyanın karşısında duru…
Sümerlerin dünyasında tahıl yalnızca karın doyurmuyor, servetin ölçülmesine, işçilerin paylarının hesaplanmasına ve yöneticilerin iktidarına da yön veriyordu. Bu dünyanın en güçlü simgelerinden Nisaba, başta bereketle ilişkilendirilen bir…
